SAMARADORLIKNI OʻLCHASH: XALQARO MUNOSABATLARDA MAʼLUMOTLAR QOBIGʻI TAHLILI

Annotatsiya : Ushbu maqolada xalqaro munosabatlar (IR) sohasida davlatlar, xalqaro tashkilotlar va global siyosat samaradorligini baholash uchun Data Envelopment Analysis (DEA — Maʼlumotlar qobigʻi tahlili) nomli parametrik boʻlmagan matematik usulni qoʻllash imkoniyatlari oʻrganiladi. Anʼanaviy baholash usullari diplomatiya va xalqaro hamkorlikdagi resurslar hamda natijalar oʻrtasidagi murakkab bogʻliqlikni hisobga olishda qiyinchiliklarga duch keladi. Tadqiqotda DEA usuli orqali Osiyo davlatlarining (shu jumladan Oʻzbekistonning) mavjud iqtisodiy resurslari (YaMM, mehnat resurslari, kapital) va erishilgan tashqi savdo natijalari (eksport va import) oʻzaro qiyosiy tahlil qilingan. Nazariy va empirik tahlillar asosida, DEA xalqaro munosabatlarda samaradorlikni baholash, eng yaxshi tajribalarni aniqlash va kamchiliklarni tahlil qilish uchun tizimli hamda takrorlanuvchi unikal algoritm taqdim etishi isbotlangan.

Kalit soʻzlar : Maʼlumotlar qobigʻi tahlili, DEA, xalqaro munosabatlar, samaradorlik, faoliyatni baholash, xalqaro ishtirokchilar, qiyosiy samaradorlik, qaror qabul qiluvchi tuzilmalar (DMU), Oʻzbekiston, tashqi savdo diplomatiyasi.