SAMARADORLIKNI OʻLCHASH: XALQARO MUNOSABATLARDA MAʼLUMOTLAR QOBIGʻI TAHLILI

Annotatsiya:

Davlatlar, xalqaro tashkilotlar va global siyosat samaradorligini baholash xalqaro munosabatlar (XM) sohasida doimiy muammo boʻlib qolmoqda. Anʼanaviy baholash usullari koʻpincha xalqaro hamkorlik, diplomatiya va rivojlanishdagi resurslar (inputs) hamda natijalar (outputs) murakkabligini hisobga olishda qiyinchiliklarga duch keladi. Ushbu maqola dastlab operatsiyalarni tadqiq qilish sohasida ishlab chiqilgan noparametrik samaradorlikni oʻlchash texnikasi hisoblangan Maʼlumotlarni qamrab olish tahlili (Data Envelopment Analysis — DEA) xalqaro subyektlarning nisbiy samaradorligini baholash vositasi sifatida qoʻllanilishini oʻrganadi. Turli kontekstlarda resurslardan foydalanish hamda siyosat natijalarini solishtirish uchun DEA'dan qanday foydalanish mumkinligini oʻrganish orqali, ushbu tadqiqot ilgʻor tajribalar va samaradorlikdagi uzilishlarni aniqlashda uning qiymatini koʻrsatishni maqsad qilgan. Nazariy tahlil va empirik keys-stadilar orqali ushbu maqola DEA xalqaro munosabatlarda samaradorlikni baholash uchun tizimli hamda takrorlanuvchan freymvorkni taqdim etishini, anʼanaviy usullar eʼtibordan chetda qoldiradigan tushunchalarni ochib berishini asoslaydi.

Kalit soʻzlar: Maʼlumotlarni qamrab olish tahlili, DEA, Xalqaro munosabatlar, Samaradorlik, Faoliyatni baholash, xalqaro subyektlar, Nisbiy samaradorlik, Qaror qabul qiluvchi birliklar (DMU).