XITOYNING MILLIY IDENTIVLIGI: TARIXIY ASOSLARI VA HOZIRGI HOLATI

08 апрел 2026 DOI: ABBOS BOBOKHONOV

Annotatsiya: Mafkuraning asosiy vazifasi – tayanch qadriyatlarga tayanib hamda shaxslar va guruhlar xulq-atvorini yoʻnaltirib, ijtimoiy barqarorlikni taʼminlashga xizmat qiladigan tizimni yaratishdir. Mafkura tomonidan shakllantirilgan modellar inqirozli vaziyatlarni, ixtiloflar, qarama-qarshiliklar va adovatlarni yengib oʻtishga koʻmaklashadi. Shu nuqtai nazardan, Xitoyning oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan noyob tajribasi tadqiq qilinmoqda. Oʻzining besh ming yillik madaniy kodi va alohida rivojlanish yoʻliga ega boʻlgan Xitoy, Markaziy Osiyo xalqlari diqqatini tobora koʻproq oʻziga jalb qilmoqda. Xitoy Xalq Respublikasining identivligini (oʻzlikni anglashini) oʻrganish ushbu mamlakatni, uning madaniy oʻziga xosliklarini yanada yaqinroq bilish va Xitoyning tashqi siyosatini tushunish imkonini beradi. Shundan kelib chiqib, mazkur tadqiqotda Xitoyning milliy identivligi va uning gʻoyaviy tarkibiy qismini anglashga harakat qilingan.

Biroq muallif bunday ulkan maqsadga bitta maqola doirasida erishib boʻlmasligini eʼtirof etadi. Ushbu ishni Xitoy identivligi, tarixi va uning mafkuraviy tarkibiy qismining hozirgi holati, jumladan, Rais Si Szinpin rahbarligi davrini oʻrganishga qoʻshilgan kamtarona hissa sifatida koʻrish lozim. Yuqorida belgilangan maqsadlardan kelib chiqib, maqola toʻrt qismga boʻlingan: birinchisida "Xitoyning milliy identivligi va mafkurasi shakllanishi tarixiga qisqacha nazar" tashlanadi; ikkinchisida "XXRda konfutsiychilik mafkurasi va marksizm asoslari" tahlili natijalari taqdim etiladi; uchinchisi, muallifning fikricha, eng muhim jihat boʻlgan "Zamonaviy bosqichda Xitoy mafkurasi ('Xitoy orzusi' konsepsiyasi)"ga bagʻishlanadi; yakunda esa Xitoyning tarixiy va zamonaviy oʻzlikni anglash yondashuvlari uning xalqaro munosabatlariga qanday taʼsir koʻrsatishi yuzasidan qator xulosalar shakllantiriladi.

Kalit soʻzlar: Xitoyning milliy identivligi, Konfutsiy mafkurasi, Xitoyda marksizm, Xitoyning madaniy kodi, Si Szinpin rahbarligi.

Izohlar